Malarska Flandria i malarska Toskania symultanicznie zatem i chyba niezależnie (lub prawie niezależnie) odkryły nowy, realistyczny świat oraz nowe formy ukazywania go, wobec których wszystko, co było wcześniej, stało się prymitywne. Gwiazdamipierwszej, XIV–wiecznej École d’Avignon, brylującej wokół dworu papieża, byli Włosi, Simone Martini i Matteo di Giovannetti da Viterbo. Paleta bardzo bogata i bardzo intensywna (rzekłbym: bardzo dźwięczna), lecz chłodna.